Klein, en goed

Roel Oostra

PAKEPRAAT.oud worden

PAKEPRAAT.klimaat

Hommo Hof

Klein, en goed

Anderhalf jaar geleden schreven we al over de geur van wasgoed, en hoe belangrijk zo’n geur is voor het thuisgevoel in Lanen State, een zorginstelling voor mensen die lijden aan dementie. Het was toen het beginstadium eind 2017, het was nog niet af, maar de spirit was er wel al, onder leiding van Vera Brussen. Er was al een afscheiding, die nog een hek moest worden. Dat hek is er nu, afdoende, maar binnen de afscheiding is er toch wel een gevoel van lucht en vrijheid.

Veel is er intussen veranderd, maar het enthousiasme van Vera Brussen is nog volop aanwezig. Een tehuis of instelling, of hoe je het maar noemen wilt, is en blijft kleinschalig. Vier en twintig mensen in vaste dienst verzorgen twintig bewoners. Er is een eigen keuken, een eigen wasserij. Geur en keuken van wasserij geven dat thuis gevoel. Al doende ontdekt men hoe je bij de inrichting moet zorgen voor dat goede, vertrouwde gevoel. Kleuren bijvoorbeeld zijn belangrijk, rood maar liever niet, de muren in zacht groen, hier en daar onderbroken door stroken behang. Alles in gelijkvloers. Een zacht klinkend achtergrond muziekje? Nou, nee, teveel verschil in smaak. En mensen met een gehoorapparaat ontvangen een ander geluid dan mensen zonder. Nu nog wonen er mensen vanaf het begin De verblijfsduur van inwoners is sterk verschillend. Mensen helpen mee met allerlei werkjes, en zo heeft Vera geleerd hoe je volgens de normen van vroeger een handdoek moet opvouwen met het stiksel naar binnen of een onderbroek, of krulspelden zodanig aanbrengen dat het haar niet  naar boven piekt. Inwoners helpen ook, en dan zie je dat iemand één aardappel schilt in een uur, en een ander een kilo in tien minuten. Je krijgt je gezicht niet gewassen, je krijgt een washandje: en ga je gang maar. We hebben het over mensen die thuis al dement waren, met een mantelzorger die geleerd heeft er mee te leven. Kom je daar op bezoek dan is de patiënt flink en bij de pinken, maar het peil zakt terug als het bezoek weg is. Het is vooral de case manager die dit doorziet. Hij is het ook die de meest geschikte instelling voor hem of haar vindt. De overgang van thuis naar instelling is buitengewoon ingrijpend. Sommigen worden opstandig, anderen meegaand. En de mantelzorger moet kunnen loslaten. Bezoek is altijd mogelijk, het bezoek is op visite, wordt niet aan het werk gezet. Het gaat er om te proberen afstand te nemen. Tenslotte is de mantelzorger hard toe aan tijd en rust. Kapper en pedicure komen langs. Er is een ouderengeneeskundige, een arts, en een psycholoog, die één keer per maand bijeenkomen voor overleg. Vera geeft leiding aan de uitvoerende partij, de logistiek. Flashbacks, geheugenflitsen, bieden soms de verklaring voor een bepaald gedrag, een reactie op geluid, bijvoorbeeld. Veel zorg en aandacht worden besteed aan het levenseinde. Tot het laatst verblijft de patiënt in haar of zijn kamer.Het personeel helpt met afleggen en de gang naar het crematorium begint langs een cirkel van personeel en familie. Iemand voert even het woord, een anecdote, een gedicht, of een passende tekst. De kamer van de overledene blijft een week schoon en leeg, ook in weerwil van de huidige lange wachtlijst. Een goede sfeer in een fraai, rustgevend interieur. Wel eens spanning, allicht, maar ook veel humor, je kunt wel zeggen veel lol. Bij opleidingen blijkt vaak dat een meerderheid van de leerlingen een functie ambieert voor werk met oudere mensen. Vera Brussen heeft nog nooit een baan gehad die haar zoveel voldoening gaf. Ze geniet.

 

Posted in