Escher

Roel Oostra

Hommo Hof

MANNEN ZING MEE

Loch Ness

Escher

De culturele hoofdstad van Europa is dit jaar Leeuwarden. Er schijnt nog zo’n culturele hoofdstad te zijn, maar waar die is weten we niet, en zij weten niet waar Leeuwarden ligt. In Leeuwarden, in het Fries Museum, is een tentoonstelling van het werk van M.C. Escher, geboren in Leeuwarden, en wereldberoemd om zijn hoogst bijzondere tekeningen. Wie er heen wil, kan on-line kaarten bestellen, en die kaarten heten dan entreetickets, geschreven in één woord, in twee talen, en niet eens in het Fries, al zal een enkeling daar geen bezwaar tegen hebben. Je bestelt kaarten voor die en die datum en om dat uur. Ieder heel uur wordt een nieuwe groep binnengelaten, hetgeen in de hal van het museum een enorme drukte geeft, – het heeft iets van een station in de spits. Wij gingen met de lichting van 11.00 uur de brede trappen op naar de smalle trappen van Escher.

Halverwege de eerste trap is er een vriendelijke mevrouw die de weg wees naar kunst en toiletten, en keek of onze kaartjes geldig waren. Escher wilde de wereld naar zijn hand zetten, maar zijn werk hing in een ruimte die toch meer naar onze hand werd gezet. Heel fascinerend, zoals met oneindige zorg weergegeven is wat zijn werkelijkheid was. Die enge rare trappen die naar niets leiden, de vogels die geen trap nodig hebben. Alles heeft context, samenhang. Het lijkt wiskunde met een soort emotie die niet te duiden valt. Een soort dynamiek die ons vreemd is, een energie waarin we toch meegezogen worden. De natuur, gezet naar de hand van Escher, blijft natuur, maar is ook helemaal Escher. Er hangen zelfs tekeningen van onbestaanbare bouwwerken. Het is de moeite van het wachten, tot het wat minder druk is, ruimschoots waard. Men is er zelfs in geslaagd de werkkamer van de meester te reconstrueren, inclusief zo’n oude puntenslijper, geklemd aan de rand van het tafelblad, waarmee wij heel lang geleden onder geen beding onze griffels mochten slijpen. Aan de stand van de slijper valt te concluderen dat Escher linkshandig was.

 

Posted in