Drachten per rolstoel

Roel Oostra

Hommo Hof

Loch Ness

BEELDSCHOON

DE NAAKTEN NAAKT

Drachten per rolstoel

Ze woonde in Den Haag, ze werkte in Den Haag, ze reed paard in Den Haag. En toen, zo’n twintig jaar geleden, viel ze van het paard. Botten en zenuwen waren er mee gemoeid. Gevolg: Tot borsthoogte is ze verlamd. Het werd een rolstoel. Twee keuzes waren het gevolg: ze wilde geen elektrische rolstoel, en ze wilde terug naar Drachten. Jacinta Andringa, twintig jaar op handkracht door een dorp dat maar geen stad wil worden.Hoe is het haar vergaan?

Veel voorbereiding voor zo’n heel ander leven heeft ze niet gehad. Wat psychologie, dat wel, maar hoe word je van weerloos op een heel andere manier weerbaar. Je weet niet eens tegen welke bedreigingen je weerbaar moet zijn. Aldoende, zeggen we dan, maar voor Jacinta was het meer al ondergaande. Vaak hebben mensen geen benul hoe om te gaan met iemand in zo’n karretje. DRACHTEN PER ROLSTOEL Ze woonde in Den Haag, ze werkte in Den Haag, ze reed paard in Den Haag.En toen, zo’n twintig jaar geleden, viel ze van het paard. Botten en zenuwen waren er mee gemoeid. Gevolg: Tot borsthoogte is ze verlamd. Het werd een rolstoel. Twee keuzes waren het gevolg: ze wilde geen elektrische rolstoel, en ze wilde terug naar Drachten. Jacinta Andringa, twintig jaar op handkracht door een dorp dat maar geen stad wil worden.Hoe is het haar vergaan? En je verplaatsen per rolstoel vergt een zekere mate van behendigheid, een leerproces, althans figuurlijk, van vallen en opstaan. Wat moet je doen als je iemand in zo’n rolstoel ziet, wat moet je zeggen, of niet zeggen, of dan maar helemaal niets zeggen. Veel geblunder komt voort uit pure onzekerheid, en veel misplaatste humor vindt zijn oorzaak in regelrechte klunzigheid. Je moet, tussen die twee wielen, jezelf een heel nieuwe houding aanmeten, zelfstandig, autonoom, het gevoel uitstralen dat je niet te kwetsen bent. Maar die kwetsbaarheid blijft, zelfs als je, gelijk Jacinta, rolstoelrugby hebt gespeeld. Ze wordt wel eens geduwd, iemand spreekt haar aan, maar praat met wie duwt en niet met wie overgeleverd is. Wat doe je tegen dergelijk onfatsoen. Wie kan lopen vindt geen houding jegens wie alleen maar kan zitten. Niet duwen is maar het beste. Wat kom je alzo tegen? Draaideuren verschillen nogal, die van het Gemeentehuis is lastig. De opgang naar de ingang van het museum is steil. De Kaden zijn lastig met van die overgangen van fiets- naar wandelpad. Mobiele mensen die hun auto op de stoep parkeren. Hoe kom je in een rolstoel over de brug van de Drachtstervaart? Over het algemeen is het beeld wat rommelig, veel glasscherven op de weg die te lang blijven liggen. Hinderlijk zijn de schelpenpaden, vooral als er een nieuwe laag is aangebracht. Rijden op een verse grasmat op twee wielen is haast geen doen. En dan die nieuwe aanleg van de stoepen bij het nieuwe busstation en bij de scholen. Mensen staren, met in zichzelf gekeerde blik, kijken over je heen. Er zijn meer mensen in een rolstoel, de situatie is wel beter geworden. Jacinta

werkt bij de bibliotheek, dat kan. Ze redt zich, is zelfstandig zonder hulp. Het centrum van Drachten is voor rolstoelgebruikers toegankelijker geworden, krijgt het cijfer 8. Buiten het centrum gaat het minder goed, cijfer 6. Een dikke voldoende krijgt de hond van Jacinta, een zwerveruit het asiel, één en al rust, gehuld in een ruige vacht.

 

Posted in